Ses Nedir? Ses Dalgası, Frekans, Dalga Boyu, Ses Hızı

Ses nedir? Müzik ile uğraşan, ödev konusu olan veya sadece tanımını merak edenler için her an duyduğumuz, bazen farkında olup işittiğimiz bazen hiç farkında bile olmadığımız sesin temeline iniyoruz…

Ses Dalgası

Ses Nedir?

Okulda öğrendiğimiz biçimde tanımlayacak olursak; ses, hava moleküllerinin titreşimidir. Kulak tarafından işitilen herhangi bir titreşim de aynı tanım içerisinde düşünülebilir. Titreşen cisimlerin etkisiyle oluşan dalgalar ses dalgası olarak adlandırılır.

Ses titreşim kaynaklarından başlar. Örneğin ses tellerini ses kaynağı olarak tanımlayabiliriz.

Ses  dalgaları yatay eksendedir.

 

Compression / Rarefaction

compression-rarefaction

Hava moleküllerine karşı ileri ve geri titreşen (hareket eden) bir hoparlör düşünün. Eğer ki ileriye doğru titreme eğilimindeyse oluşacak olan itiş hareketi  compression (kompresyon, sıkıştırma) geriye doğru titreme eğilimindeyse (vakumlama ya da çekiş gibi düşünülebilir) bu da rarefaction (seyreltme) olarak adlandırılır.

 

Ses Hızı (Velocity)

Ses dalgalarının hızı, bulunduğu ortama göre değişir. Okulda ses hızını 344 metre/saniye olarak öğrendik. Tabiki bu ses dalgalarının havadaki yayılma hızıdır.

Ses dalgaları suda yaklaşık 1.4km/sn hızında yayılır.

Aslında biraz kimya biraz fizik dersi gibi olacak ancak buradan çıkaracağımız sonuç, moleküllerin titreşiminden bahsetmiştik, bu durumda havadaki moleküllerle bir metalin içindeki moleküllerin bağlamı ve uzaklığı farklılık göstereceği için sesin yayılımı da ortama göre değişiklik gösterir. Ayrıca sıcaklık da bir diğer önemli faktördür.

Frekans

Frekans

Frekans, bir saniye içindeki titreşim sayısıdır. Frekans birimi “Hertz(Hz)” dir.

Frekans yükseldikçe tizleri, düştükçe pesleri duyarız.

İnsan kulağının hassas olduğu frekans aralığı 20Hz-20kHz arasıdır. Ancak emin olun bir çoğumuz bu aralığın sınırlarında gezmiyoruz 🙂 20kHz gibi üst frekansları çok az insan duyabiliyor, ben ondan da şüpheliyim ya neyse 🙂

1000Hz = 1kHz

20Hz –> bas ——————— 20kHz –> tiz

20kHz’in üstü, ses üstü ya da ultrasonic olarak adlandırılıyor.

 

Dalga Boyu

Dalga Boyu

Gitar tellerini düşünecek olursak, en kalın (mi) telinin yaptığı titreşim ile en ince (mi) telinin yaptığı titreşim ve salınımın farklı olduğunu biliriz, görsel olarak da fark edebiliriz.

Dalga boyu aşağıdaki formül ile hesaplanabilir.

dalga boyu = ses hızı / frekans

Daha fazlasını merak edenlerden buradan vikipedi’ye de bakabilir.

Bu konu ile daha fazlasını paylaşmamı isterseniz detaylandırıp formüllere girebiliriz ya da desibel, ohm vb. terimlerle de devam edebiliriz.

Konuya sizin de eklemek istedikleriniz, sorularınız veya benim gözümden kaçan noktalar varsa, buyrun yorumlarda üzerine konuşalım.

Yazımı beğendiyseniz paylaşmayı unutmayın! Ayrıca RSS Beslemerine abone olarak yeni yazılarımından haberdar olabilirsiniz.
(Toplam 12.178 kere, bugün 3 kere ziyaret edildi.)